לא הקמנו את "בית מלכה" ללמוד מתמטיקה, אלא בכדי לחנך לצניעות! (1 צופה)

[על אם הדרך]

כ"ק האדמו"ר מבעלזא שליט"א בדברי מוסר נוקבים, באסיפה בביתו

 

[על אם הדרך]

תמלול דברי כ"ק אדמו"ר מבעלזא שליט"א באסיפה שקרא בביתו לחזק את גדרי הצניעות - י' תמוז תשפ"ו

מיט יאהרן צוריק, ווען מ'האט אויפגעשטעלט דער מוסד פון "בית מלכה", איז געוועהן א עול פון
געלט. האט מען מיר געפרעגט צו וואס - פארוואס פעלט דאס אויס?, האב איך געזאגט :
ס'וועט קומען א צייט' מ'וועט פרעגן א פרוי: 'פארוואס גייסטו אזוי?', [וועט זי ענטפערן:]
'איך האב געלערנט אין דער מוסד פון 'בית יעקב''; מ'וועט פרעגן אן אנדערע פרוי: 'פארוואס
גייסטו אזוי?', [וועט זי ענטפערן:] דאס איז מיינע'ס.
האב איך געזאגט דעמאלס, אז עס קען נישט זיין אזא זאך. ס'דארף זיין א וועג. - אזויווי אונז האבן
א וועג ווי]אזוי די יונגעלייט דארפן גיין בדרך החסידות - תורה יראת שמים
וחסידות, אזוי אויך דארף מען האבן א וועג וויאזוי די ווייבער דארפן. ס'דארף זיין
אזוי - וויסן דער גדר. 'בית מלכה' - מ'האט נישט אויפגעשטעלט מ'זאל לערנען
'חשבון', אז מ'זאל עס לערנען 'אנדערע זאכן', נארמ'האט דאס אויפגעשטעלט כדי מ'זאל וויסן
וויאזוי אנצוטוהן א מיידל.

כ'האב אמאהל דערציילט, כ'האב געהערט, ביים זיידן זכרונו לברכה איז
עפעס געוועהן א מיידל - איז געפאהרן אמאהל אין שטאט אריין , - פון
'בעלזא' איז זי געפאהרן דארט. האט דער זיידע געזאגט צו איהר - ווען זי איזגעקומען זיך געזעגענען
אז זי פאהרט, זאגט איהר דער זיידע זכרונו לברכה, אז ער וויל אז מ'זאל אריינקומען צו איהם,
וויאזוי זי פארט. וואס איז געוועהן?, ווען זי איז אריינגעקומען, האט ער איהר
געהייסן עפענען די רענצלעך און זעהן וויאזוי די בגדים, - די בגדים זעהן אויס - די
ווייבער.
יעדער מאל וואס אונז נעמען נעמען מיר וואס אין בעלזא האט מען זיך אזוי געפיהרט.
מ'האט אכטונג געגעבן אויף דער לבוש פון די מענער, און אויף דער לבוש פון די ווייבער.
היינט איז א זמן וואס מ 'דארף, - 'יעדער זאך' דארף מען - 'יעדער זאך' דארף זיין אויסגעהאלטן על
פי תורה און על פי חסידות. 'יעדער זאך'.
יעצט, וואס מ'איז געקומען דא. אונז ווייסן מיר אז ס'איז דא פארשידענע זאכן וואס אמאהל האט
מען מער מחמיר געוועהן, און היינט איז מען נישט- האט מען פארשידענע קולות.
עס איז געוועהן אינמיטן- איז געוועהן די יאהרן פון די מלחמות, מ'האט געמוזט מקיל זיין, מ'האט
געמוזט...
אונז האבן מיר אויפגעשטעלט דער "בית מלכה", אז מ'זאל נישט דארפן מקיל זיין.
יעצט רעדט מען פון דעֶם נושא, יעדער איינער דארף זיך אכטונג געבן אויף זיך - אין שטוב.
יעצט נאך א זאך, דִי וואס האבן 'השפעה' עפעס אויף רבים, דארפן אכטונג געבן אז ס'זאל נישט...
- ס'זאל זיין אזויווי עס דארף צו זיין. ס'קומען היינט ארויס יעדן טאג נייע זאכן, נייע מוסטער'ס
מ'דארף וויסן אז דִי וואס זענען געשטעלט זענען די גבאים פון ציבור, זענען
געשטעלט אויכעט אויף אכטונג צו געבן אז די ווייבער זאלן נישט מקיל זיין מער ווי מ'מוז.


אז מ'וויל האבן חסיד'ישע דורות, מוז זיין פריערט אז דער טאטע מיט די מאמע מוזן זיך
פיהרן אזוי - אזויווי מ'דארף זיך פיהרן, אויפ'ן בעסטן און אויפ'ן שענסטן אופן.
היינט איז א זמן וואס מ'דארף, - יעדער פארשטייט עס, וויאזוי א חסידישער שטוב דארף
אויסצוזעהן, סיי ביי דמענער און סיי ביי דווייבער, אלע ענינים, וויאזוי א חסידישער שטוב דארף
אויסצוזעהן. דארף מען וויסן, מ'איז זיך דאך יעצט צוזאמגעקומען, מ'דארף אוועקשטעלן דער זאך.
אז מ'וויל אויפשטעלן דורות וואס זאלן זיין אנגעקלעבט מיט אהבת ה', מיט יראת ה',
דארפן די טאטעס מיט די מאמעס זיין 'בראש'. מ'דארף זיך האלטן ביי אלע גדרים וואס מ'האט
געהאלטן, - וואס האט מען געהאלטן אין בעלזא דארף מען זיי ווייטער האלטן.
איינער פון די הויפט זאכן וואס מען דארף האלטן, אז די ווייבער זאלן גיין, ~ מ'רעדט נישט ווי
ס'דארף צו זיין אין שטוב, דאס איז א עקסטערער זאך, דאס דארף יעדער איינער מקפיד זיין, ~
מ'דארף וויסן אז מ'וויל מגדל זיין א דור, דארפן די טאטעס מיט די מאמעס גיין אויף דעם
דרך אזויווי ס'איז געוועהן אמאהל.


און אז מ'וועט זיך מחזק זיין, מ'וועט זיך האלטן פעסט, מ'וועט זיך האלטן שטארק, מ'וועט
נישט נאכגעבן, מ'וועט וויסן אז 'דאס איז דער' ס'איז דא א 'גבול', מ'טאהר נישט אריבערגיין
דעם 'גבול', וועט זיך האלטן ווייטער דאס אידישקייט אויפ'ן אלטן אופן. און אז מ'וועט זיכן
היתרים, און מ'וועט מאכן נייע יתידות, נייע מוסדות, נייע שורות, ווייסט מעןנישט וויווייטמ'וועט
אנקומען. און אז מ'וועט מקפיד זיין אויף דעם וואס מ'האט מקפיד געוועהן אלעמאהל, אז מ'וועט
וויסן אז דער עולם אין בעלזא האלט אין דִי דרגות, וועט דאס זיין א הצלה פאר'ן גאנצן דור.
מ'דארף וויסן, אז דאס וואס מ'מאכט אין שטוב - וואס מ'מאכט, דאס איז דער 'גדר'
וואו מ'דארף שטיין דערביי, מ'זאל זיך קענען האלטן. מ'קען נישט וויסן
וואס איז דער, ס'קומט ארויס נייע - יעדעס יאהר קומט ארויס נייע מלבושים,
מיט נייע זאכן, מיט נייע,... דארף מען וויסן א 'גדר' אז דאס איז דער 'גבול'.
און אז מ'וועט זיך צוזאמען האלטן זיך ביי דִ י גדרים, וועט מען קענען גיין ווייטער, מ'זאל נישט
נכשל ווערן. און אויב מ'וועט נישט האלטן די גדרים, קען מען נישט וויסן צו וואס מ'וועט אנקומען.

ברוך ה', ס'איז היינט א דור וואס איינער קוקט אויפן צווייטן, איינער לערנט זיך פון דעם אנדערן,
דארף מען וויסן צו מאכן א גדר וויאזוי מ'דארף גיין אנגעטוהן. און דעֶ ם גדר וואס מ'וועט זיך מאכן,
אז דאס וועט זיין דער גדר, וועט מען מצליח זיין און מ'וועט קענען גיין ווייטער.

תרגום ללשון הקודש:

לפני שנים, כשהקימו את מוסד "בית מלכה", היה עול כספי גדול. שאלו אותי: בשביל מה? למה יש בזה צורך? אמרתי: יבוא זמן שישאלו אישה: "למה את הולכת לבושה כך?", [והיא תענה:] "למדתי במוסד של 'בית יעקב'"; ישאלו אישה אחרת: "למה את הולכת כך?", [והיא תענה:] "זה הסגנון שלי". אמרתי אז, שלא ייתכן דבר כזה. צריך שתהיה דרך ברורה. כשם שיש לנו דרך כיצד בחורי הישיבות והאברכים צריכים ללכת בדרך החסידות – תורה, יראת שמיים וחסידות, כך גם צריך שתהיה דרך ברורה עבור הנשים. צריך שיהיה ברור – לדעת את גדר הסייג והצניעות. את "בית מלכה" לא הקימו כדי ללמוד "חשבון" או כדי ללמוד "דברים אחרים", אלא הקימו זאת כדי שיידעו כיצד לחנך ולהלביש נערה.

סיפרתי פעם, שמעתי, שאצל הסבא זכרונו לברכה הייתה נערה אחת – שנסעה פעם אל תוך העיר, מ'בעלזא' היא נסעה לשם. אמר לה הסבא – כשהיא באה להיפרד לקראת נסיעתה – הסבא זכרונו לברכה אמר לה שהוא רוצה שהיא תיכנס אליו כפי שהיא נוסעת. מה היה? כשהיא נכנסה, הוא הורה לה לפתוח את המזוודות ולראות כיצד הבגדים, כיצד נראים הבגדים של הנשים. בכל פעם שאנו מאמצים מנהגים, אנו לוקחים את מה שהיה נהוג בבעלזא. הקפידו על לבוש הגברים, ועל לבוש הנשים. היום זהו זמן שצריך – כל דבר ודבר צריך להיות מיוסד כראוי על פי התורה ועל פי החסידות. כל דבר ודבר. כעת, מה שהגענו אליו כאן: אנו יודעים שישנם דברים שונים שבעבר החמירו בהם יותר, והיום לא – ויש מקילים בהם בדרכים שונות. זה היה באמצע – אלו היו שנות המלחמות, שבהן נאלצו להקל, היו מוכרחים... אנחנו הקמנו את "בית מלכה" כדי שלא יצטרכו להקל. כעת מדברים על הנושא הזה, כל אחד ואחד צריך לשמור על עצמו – בתוך ביתו. וכעת דבר נוסף, אלו שיש להם "השפעה" כלשהי על הרבים, צריכים להשגיח שלא... – שזה יהיה כפי שצריך להיות. יוצאים כיום מדי יום דברים חדשים, דוגמאות וסגנונות חדשים. צריך לדעת שאלו שמונו, הגבאים של הציבור, מונו גם כדי להשגיח שהנשים לא יקלו מעבר למה שהכרחי.

אם רוצים לזכות לדורות חסידיים, תנאי קודם הוא שהאבא והאימא ינהגו בעצמם כך – כפי שצריך לנהוג, באופן הטוב ביותר והיפה ביותר. היום זהו זמן שצריך – כל אחד מבין זאת – כיצד בית חסידי צריך להיראות, הן אצל הגברים והן אצל הנשים, בכל העניינים, כיצד בית חסידי צריך להיראות. צריך לדעת, הרי התכנסנו כאן כעת, צריך לבסס את הדבר הזה. אם רוצים להעמיד דורות שיהיו דבוקים באהבת ה' וביראת ה', האבות והאימהות צריכים להיות "בראש". צריך להחזיק בכל הגדרים והסייגים שהחזיקו בהם – מה שהחזיקו בבעלזא, צריך להמשיך להחזיק בהם. אחד הדברים המרכזיים שצריך לשמור עליהם, שהנשים ילכו... ~ לא מדובר על איך שצריך להיות בתוך הבית, זהו עניין נפרד שכל אחד ואחד צריך להקפיד עליו, ~ צריך לדעת שאם רוצים לגדל דור, האבות והאימהות צריכים ללכת בדרך הזו כפי שהיה פעם.

ואם נתחזק, ונחזיק מעמד בצורה יציבה ואיתנה, ולא נוותר, ונדע ש"זהו זה" – שיש גבול ושאסור לעבור את הגבול הזה, תישמר היהדות הלאה בצורתה הישנה והטובה. ואילו אם יחפשו היתרים, ויבנו יסודות חדשים, מוסדות חדשים ושורות חדשות, לא נדע עד כמה רחוק נגיע. ואם יקפידו על מה שהקפידו תמיד, ונדע שהציבור בבעלזא שומר על הדרגות הללו, תהיה זו הצלה לדור כולו. צריך לדעת, שמה שעושים בבית – מה שעושים, זהו ה"גדר" שבו צריך לעמוד כדי שנוכל להחזיק מעמד. אי אפשר לדעת מה... יוצאים דברים חדשים – בכל שנה יוצאים מלבושים חדשים, עם דברים חדשים, עם... לכן צריך לדעת גדר ברור, שזהו הגבול. ואם נשמור יחד על הגדרים הללו, נוכל להמשיך הלאה ולא להיכשל. ואם לא נשמור על הגדרים הללו, אי אפשר לדעת לאן נגיע.

ברוך ה', כיום זהו דור שבו אחד מסתכל על השני, ואחד לומד מהזולת, לכן צריך לדעת לקבוע גדר ברור כיצד צריך להתלבש. והגדר שנציב לעצמנו, כשהוא יהיה הגדר הקבוע, נצליח ונוכל להמשיך הלאה.

 

[על אם הדרך]

דברי חיזוק מכ"ק אדמו"ר מבעלזא שליט"א לחזק גדרי הצניעות

שטייעדיגע תורה תשמ"ב לפ"ק
...אבער כדי מ'זאל זיך קענען נכלל זיין און ווערן אנגערופן אפילו א 'חסיד' על ידי התכללות, דארף מען אויך וויסן אז ס'פאדערט זיך הקפדה און דקדוק אין אלע תהלוכות ואופנים פון א מענטש. סיי אין תהלוכות הבית, סיי ברשות היחיד, סיי ברשות הרבים.
...סיי אין לבוש, אין אייגענעם לבוש, און אין לבוש פון די בני בית. איך האב שוין אמאל גערעדט וועגן [די] ענין פון שייטלעך, וואס איך גיי נישט יעצט אריין אין דעם ענין, [און] אין דעם פלפול, און אין [דעם] עיקר הדין, וואספארא דין א שייטל האט. איך האב עס שוין כמה פעמים געזאגט, אז פון גדר הצניעות, וואלט געוועזן מהראוי והנכון אז מ'זאל זיך צודעקן - 'לכל הפחות' זיך צודעקן די שייטלעך.
[אזויווי] ווען ס'קומט ארויס א חוק, אז יעדער איינער וואס וויל פארן מיט א טעקסי, מוז זיך אנטוהן עפעס א געוויסן הוטל אזויווי דִי וואס פארן מיט ביציקלעך, אדער כדומה וכדומה, וואלט זיך קיינער נישט מהסס געוועהן קיין איין רגע פון אנצוטוהן זיך דעם הוטל. אז ס'איז דאך אזוי די געזעץ אז מ'דארף, דאס הייסט אז דאס איז גוט אזוי, און מסתמא האבן דאס חוקרים און חכמים און מומחים, וואס האבן פעסטגעשטעלט אז דאס איז טאקע א הצלה, און דאס איז גוט, און דאס איז פיין. [און] ווער רעדט נאך ווען דאס ברענגט נאך געלט אויכעט, איז דאך "מַּה טוֹב וּמַּה-נעים"! איך מיין אז אין דעם ענין איז נישט ווייניגער פון דעם, און ס'איז נאך אסאך אסאך מער, וואס ס'ברענגט צו צו אסאך ענינים פון 'סור מרע ועשה טוב'.

תרגום ללשון הקודש
...אבל כדי שיוכלו להיכלל ולהיקרא אפילו 'חסיד' על ידי התכללות, צריכים גם לדעת שנדרשת הקפדה ודקדוק בכל הליכותיו ואופניו של אדם. הן בהליכות הבית, הן ברשות היחיד והן ברשות הרבים.

...הן בלבוש – בלבוש העצמי, ובלבוש של בני הבית. כבר דיברתי פעם על עניין הפאות (שייטלעך), ואני לא נכנס כעת לעניין זה, ולפלפול זה, ולעיקר הדין – איזה דין יש לפאה. כבר אמרתי זאת כמה פעמים, שמגדר הצניעות, היה ראוי ונכון שיכסו – 'לכל הפחות' שיכסו את הפאות.

[זה ממש כמו] כשיוצא חוק, שכל מי שרוצה לנסוע במונית חייב לחבוש קסדה/כובע מסוים כמו אלו שרוכבים על אופניים, או כדומה וכדומה – אף אחד לא היה מהסס אפילו רגע אחד מלחבוש את הכובע הזה. שהרי זהו החוק שצריך, משמע שזה דבר טוב, ומסתמא חוקרים, חכמים ומומחים קבעו שזוהי אכן הצלה, וזה טוב, וזה יפה. [ו]מי מדבר עוד כשזה מביא גם כסף, אז זה בכלל "מַּה טוֹב וּמַּה-נָּעִים"! אני חושב שבעניין זה (של הצניעות והכיסוי) זה לא פחות מזה, וזה עוד הרבה הרבה יותר, שזה מביא להרבה עניינים של 'סור מרע ועשה טוב'.